นางประกายรัตน์ ต้นธีรวงศ์ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ทำหน้าที่แทนประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2563 ตนในฐานะผู้แทนคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้เข้ารับการสัมภาษณ์เพื่อประกอบการประเมินสถานะของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติภายใต้กรอบความร่วมมือของเครือข่ายพันธมิตรระดับโลกว่าด้วยสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (Global Alliance for National Human Rights Institutions: GANHRI) โดยคณะอนุกรรมการประเมินสถานะ (Sub-Committee on Accreditation: SCA) ซึ่งประกอบด้วยผู้แทนจากสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจาก 4 ภูมิภาค จำนวน 4 ประเทศ ได้แก่ แคนาดา โมร็อกโก ปาเลสไตน์ และฝรั่งเศส เพื่อยืนยันว่า ปัจจุบัน กสม. มีความสอดคล้องกับหลักการปารีสโดยสมบูรณ์แล้ว
นางประกายรัตน์ แจ้งว่า ตนได้อธิบายคณะอนุกรรมการ SCA ให้ทราบว่า ตามที่เคยมีข้อสรุปของคณะอนุกรรมการ SCA เมื่อปลายปี 2558 ว่า กสม. ยังไม่มีความสอดคล้องกับหลักการปารีสอย่างสมบูรณ์ ทั้งในด้านกฎหมายและการปฏิบัติหน้าที่ ด้วยสาเหตุหลัก 3 ประการ ได้แก่ (1) กระบวนการสรรหาและการแต่งตั้ง กสม. ที่ขาดการมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคมอย่างกว้างขวาง (2) การขาดความคุ้มกันทางกฎหมายในการปฏิบัติหน้าที่เพื่อประกันความเป็นอิสระของ กสม. ในบทบัญญัติของกฎหมาย และ (3) ความล่าช้าในการจัดทำรายงานตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะกรณีเกิดสถานการณ์ที่กระทบต่อสิทธิมนุษยชนอย่างรุนแรง จึงทำให้ กสม. ถูกลดสถานะจากสถานะ A เป็น B นั้น ปัจจุบัน ได้มีการแก้ไขโดยกฎหมายครบถ้วนแล้ว กล่าวคือ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 ได้บัญญัติให้เพิ่มกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคส่วนต่าง ๆ รวมถึงผู้แทนภาคประชาสังคมในขั้นตอนการสรรหาและแต่งตั้ง มีการบัญญัติให้ กสม. ได้รับความคุ้มกันทางกฎหมายในการปฏิบัติหน้าที่โดยสุจริต ไม่ต้องรับผิดทางแพ่ง ทางอาญา หรือทางปกครอง และการมีบทบัญญัติกำหนดขั้นตอนและกรอบระยะเวลาที่ชัดเจนสำหรับการจัดทำรายงานประเภทต่าง ๆ ของ กสม. เพื่อมิให้เกิดความล่าช้าในการจัดทำรายงาน
ทั้งนี้ ในการสัมภาษณ์ดังกล่าว คณะอนุกรรมการ SCA ได้สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหลายประการ ทั้งในด้านกฎหมายและการปฏิบัติตามบทบัญญัติ ตัวอย่างเช่น ได้มีการสอบถามถึงการดำเนินการตามมาตรา 26 (4) ของ พรป. กสม. พ.ศ. 2560 ที่กำหนดให้ กสม. ชี้แจงและรายงานข้อเท็จจริงที่ถูกต้องโดยไม่ชักช้าในกรณีที่มีการรายงานสถานการณ์เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนในประเทศไทยโดยไม่ถูกต้องหรือไม่เป็นธรรม ซึ่งตนได้ยืนยันอย่างหนักแน่นว่า บทบัญญัติข้อดังกล่าวไม่ได้มีผลกระทบใดต่อความเป็นอิสระของ กสม. เพราะ กสม. สามารถใช้ดุลพินิจได้อย่างเต็มที่ว่าจะชี้แจงรายงานนั้น ๆ หรือไม่ และในประเด็นใด โดยไม่เคยมีหน่วยงานใดเข้ามากดดันหรือแทรกแซงการดำเนินการ อีกทั้ง กสม. ยังมีความคุ้มกันทางกฎหมายในการปฏิบัติหน้าที่หรือการใช้ดุลพินิจด้วย หรือในกรณีที่มีข้อสอบถามถึงประสิทธิภาพในการจัดทำรายงานการตรวจสอบการร้องเรียนการละเมิดสิทธิมนุษยชน ตนได้ชี้แจงว่า การจัดการเรื่องร้องเรียนในอดีต มีหลายปัจจัยที่ทำให้เกิดความล่าช้า เช่น หน่วยงานที่ถูกร้องเรียนไม่มาชี้แจง และในระบบเดิมมีการจัดตั้งคณะอนุกรรมการเป็นจำนวนมาก ซึ่งทำให้เพิ่มขั้นตอนกระบวนการพิจารณา ทำให้เกิดความล่าช้า เมื่อกฎหมายใหม่ คือ พรป. กสม. พ.ศ. 2560 บัญญัติให้ กสม. แต่งตั้งคณะอนุกรรมการได้เท่าที่จำเป็น ส่งผลให้การตรวจสอบมีความรวดเร็วและมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยปัจจุบัน สามารถสะสางเรื่องร้องเรียนที่คงค้างอยู่ได้มากกว่าร้อยละ 80 จากที่มีอยู่เดิม 2,000 กว่าคำร้อง นอกจากนี้ การมีบทบัญญัติของกฎหมายกำหนดให้ กสม. ปฏิบัติหน้าที่อย่างมีความรับผิดชอบร่วมกันเป็นองค์คณะนั้น ก็เพื่อป้องกันมิให้มีการใช้อำนาจตามรัฐธรรมนูญที่มีลักษณะกึ่งตุลาการ (quasi-judicial) ไปในทางมิชอบ แต่ กสม. แต่ละท่านก็มีอิสระที่จะให้ความเห็นใด ๆได้ ยกเว้นกรณีที่เป็นข้อมูลที่สามารถระบุตัวตนผู้ร้องเรียน และข้อมูลข่าวสารที่ได้มาเนื่องจากการปฏิบัติหน้าที่ที่กฎหมายบัญญัติห้ามไว้ เพื่อให้เกิดความเป็นกลางในการปฏิบัติหน้าที่
นางประกายรัตน์ กล่าวต่อไปด้วยว่า คณะอนุกรรมการ SCA ยังได้สนใจสอบถามการดำเนินการของ กสม. ในสถานการณ์ที่มีความท้าทาย เช่น ช่วงการระบาดของโรคโควิด-19 และการชุมนุมทางการเมือง ซึ่งตนได้ชี้แจงว่า กสม. ได้ดำเนินการครอบคลุมอย่างเป็นระบบ ทั้งในด้านการเฝ้าระวัง (monitoring) การคุ้มครอง (protection) และการส่งเสริม (promotion) ในการสร้างความตระหนักให้แก่ภาครัฐและสังคมในการเคารพสิทธิมนุษยชนในช่วงเวลาดังกล่าว ซึ่งได้ยกตัวอย่างการดำเนินงานที่ผ่านมาให้คณะกรรมการได้รับทราบอย่างเป็นรูปธรรม ตลอดจนรูปแบบการดำเนินงานของ กสม. ที่ให้ภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามามีส่วนร่วมได้หลากหลายกว่าเดิม เช่น การจัดทำบัญชีรายชื่อผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความเชี่ยวชาญในสาขาต่าง ๆ เพื่อให้คำปรึกษาหรือข้อคิดเห็นต่อ กสม. การจัดตั้งคณะกรรมการอำนวยการศูนย์ศึกษาและประสานงานเครือข่ายภูมิภาค ที่ประกอบด้วย กสม. นักวิชาการของมหาวิทยาลัยซึ่งเป็นสถานที่ตั้งของศูนย์ และผู้แทนภาคประชาสังคมในภูมิภาค เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนด้านสิทธิมนุษยชนและแก้ไขปัญหาในแต่ละภูมิภาคได้อย่างตรงจุด เป็นต้น รวมถึงการริเริ่มให้มีการจัดตั้งสำนักงานในภูมิภาคที่จะเริ่มเป็นแห่งแรกใน จ.สงขลา ดูแลเขตพื้นที่ภาคใต้เพื่อให้ประชาชนในภูมิภาคได้สามารถเข้าถึง กสม. ได้สะดวกมากขึ้น และยังมีการออกระเบียบประกันว่า การจ้างลูกจ้างของ กสม. นั้น จะคำนึงถึงความหลากหลายทางเชื้อชาติ ศาสนาและภาษา
“ตนมั่นใจว่า การดำเนินงานของ กสม. นั้น ได้สะท้อนความตั้งใจอย่างเต็มที่ที่จะปกป้อง คุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษชนสำหรับทุกคนในประเทศ และกฎหมายก็ได้ประกันให้ กสม. สามารถดำเนินการได้อย่างเป็นอิสระ การที่มีข้อห่วงกังวลหรือข้อกล่าวหาจากองค์กรเอกชนนั้น กสม. ได้เคยชี้แจงประเด็นต่าง ๆ ต่อคณะอนุกรรมการ SCA ไปอย่างชัดเจนแล้ว ทั้งในด้านกฎหมายและการปฏิบัติ โดยเน้นย้ำว่า การปฏิบัติหน้าที่นั้น ต้องมีความเป็นกลางตามหลักการปารีสด้วย และช่วงท้ายในการสัมภาษณ์ ตนยังได้มีข้อเสนอต่อคณะอนุกรรมการ SCA เพื่อสนับสนุนให้ กสม. สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างกว้างขวางมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการมีอำนาจตามกฎหมายในการไกล่เกลี่ย หรือการเป็นกลไกระดับชาติในการเฝ้าระวังสถานที่เสี่ยง (National Preventive Mechanism: NPM) ทั้งนี้ ก็เพื่อให้มีความมั่นใจว่า ประเทศไทยมีสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่มีความเป็นอิสระ มีหน้าที่และอำนาจอย่างกว้างขวาง ที่จะอำนวยการคุ้มครองและปกป้องสิทธิมนุษยชนได้อย่างมีประสิทธิภาพประสิทธิผล” ผู้ปฏิบัติหน้าที่แทนประธาน กสม. กล่าว
ตามเอกสารแนบ
เกี่ยวกับเรา
ย้อนกลับ
คณะกรรมการ
ประวัติความเป็นมา
หน้าที่และอำนาจ
ประวัติคณะกรรมการ
เป้าประสงค์ วิสัยทัศน์ พันธกิจ ยุทธศาสตร์และนโยบาย
ย้อนกลับ
สำนักงาน
ประวัติความเป็นมา
โครงสร้างหน่วยงาน
ผู้บริหาร
ค่านิยมองค์กร
แผน/ผลการปฏิบัติงานและการใช้จ่ายงบประมาณ
มาตรฐานทางจริยธรรม
ตราสัญลักษณ์และความหมาย
หน่วยตรวจสอบภายใน
ย้อนกลับ
การประกาศนโยบาย
นโยบายเว็บไซต์
นโยบายการรักษาความมั่นคงปลอดภัยเว็บไซต์
นโยบายการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
นโยบายความเป็นส่วนตัว
เงื่อนไขการใช้บริการ
นโยบายคุกกี้
ย้อนกลับ
เกี่ยวกับเรา
คณะกรรมการ
สำนักงาน
การประกาศนโยบาย
ระบบงานภายในสำหรับเจ้าหน้าที่
คลังความรู้สิทธิมนุษยชน
ย้อนกลับ
สื่อประชาสัมพันธ์
สื่อสิ่งพิมพ์สำนักงาน กสม.
มุมมองสิทธิ์
เพลงเพื่อสิทธิมนุษยชน
สื่อวีดิทัศน์
สื่อวิทยุ
วารสาร
Infographic
Social Media
สื่ออื่น ๆ
ย้อนกลับ
สิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ
หลักการเกี่ยวกับสถานะของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (หลักการปารีส)
พันธกรณีระหว่างประเทศ
แนวปฏิบัติ มาตรฐานและกฎหมายระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน
กรอบความร่วมมือระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน
การประเมินสถานะของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ย้อนกลับ
คลังความรู้สิทธิมนุษยชน
สื่อประชาสัมพันธ์
ธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน
สิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ
สิทธิมนุษยชนศึกษา
คู่มือและแนวทางการปฏิบัติงานต่าง ๆ
ผลการศึกษา ผลงานวิจัย
ผลการดำเนินงาน
ย้อนกลับ
รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
บทสรุปผู้บริหาร รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ย้อนกลับ
รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย
รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย
บทสรุปผู้บริหารรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย
แผนการจัดทำรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย
รายงานข้อมูลสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนในพื้นที่ภูมิภาค
ย้อนกลับ
ข้อมูลสถิติต่าง ๆ
สถิติเรื่องร้องเรียน
ย้อนกลับ
รายงานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ
รายงานด้านสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ/ผลการประชุมอื่นๆ
ย้อนกลับ
ผลการดำเนินงาน
รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
รายงานผลการติดตามผลการดำเนินการด้านสิทธิมนุษยชน
รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย
รายงานของผู้สอบบัญชีและงบการเงิน
รางวัลนักสิทธิมนุษยชนดีเด่น
ข้อมูลสถิติต่าง ๆ
รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน
มติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ด้านบริหาร
สรุปผลการประชุม/สัมมนา/เวทีทางวิชาการ/ระดมความคิดเห็น/การฝึกอบรม
บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU)
รายงานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ
บริการประชาชน
ย้อนกลับ
แจ้งเรื่องร้องเรียนด้านสิทธิมนุษยชน
แนะนำการร้องเรียน
แจ้งเรื่องร้องเรียนด้านสิทธิมนุษยชนออนไลน์
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ย้อนกลับ
ติดตามเรื่องร้องเรียนด้านสิทธิมนุษยชน
ติดตามเรื่องร้องเรียน
แจ้งสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน
ผังกระบวนการตรวจสอบเรื่องร้องเรียน
ย้อนกลับ
แจ้งเรื่องร้องเรียนอื่น ๆ
แจ้งเรื่องร้องเรียนการทุจริตและประพฤติมิชอบของเจ้าหน้าที่สำนักงาน กสม.
แนะนำติชม
ย้อนกลับ
การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสฯ (ITA)
เว็บไซต์เพื่อการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสฯ (ITA)
การส่งเสริมคุณธรรมและความโปร่งใส
การป้องกันการทุจริต
การเปิดโอกาสให้เกิดการมีส่วนร่วม
ย้อนกลับ
บริการประชาชน
แจ้งเรื่องร้องเรียนด้านสิทธิมนุษยชน
ติดตามเรื่องร้องเรียนด้านสิทธิมนุษยชน
แจ้งเรื่องร้องเรียนอื่น ๆ
บริการจดแจ้งองค์กรเอกชนด้านสิทธิมนุษยชนและสภาวิชาชีพ
ศูนย์สารสนเทศสิทธิมนุษยชน
ศูนย์ข้อมูลข่าวสารของราชการ
การประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสฯ (ITA)
แบบฟอร์มออนไลน์
ดาวน์โหลดแบบฟอร์ม
ระบบบัญชีข้อมูลภาครัฐ
กฎหมาย
ย้อนกลับ
ระเบียบ ประกาศ แนวปฏิบัติ และคำสั่งของ กสม.
ระเบียบ กสม.
ประกาศ กสม.
แนวปฏิบัติ กสม.
คำสั่ง กสม.
ย้อนกลับ
ระเบียบ ประกาศ แนวปฏิบัติและข้อบังคับของสำนักงาน กสม.
ระเบียบ สำนักงาน กสม.
ประกาศ สำนักงาน กสม.
แนวปฏิบัติ สำนักงาน กสม.
ข้อบังคับ สำนักงาน กสม.
ย้อนกลับ
กฎหมาย
ร่างกฎหมายที่เปิดรับฟังความคิดเห็น
การประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย
รัฐธรรมนูญ
พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
พระราชบัญญัติที่เกี่ยวข้อง
พระราชบัญญัติอื่น
ประมวลกฎหมาย
ประกาศองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ
มาตรฐานและข้อกำหนดทางจริยธรรม
ระเบียบ ประกาศ แนวปฏิบัติ และคำสั่งของ กสม.
ประกาศ เรื่อง การขึ้นทะเบียนผู้ทรงคุณวุฒิ
ระเบียบ ประกาศ แนวปฏิบัติและข้อบังคับของสำนักงาน กสม.
กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับที่เกี่ยวข้องกับการจัดหาพัสดุ
กฎหมายเกี่ยวกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
หนังสือรวมกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง
ข่าว
ย้อนกลับ
ข่าวจัดซื้อจัดจ้าง
แผนการจัดซื้อจัดจ้าง
ประกาศจัดซื้อจัดจ้าง
สรุปผลการจัดซื้อจัดจ้างรายเดือน/รายไตรมาส
สรุปผลการจัดซื้อจัดจ้างรายปี
พระราชบัญญัติ กฎกระทรวง และระเบียบ
หนังสือเวียนที่เกี่ยวข้อง
คู่มือ/แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุ
ย้อนกลับ
ข่าว
ข่าว กสม. และเหตุการณ์สำคัญ
ข่าวสำนักงาน กสม.
ข่าวจัดซื้อจัดจ้าง
ข่าวสมัครงาน
ข่าวสำนักงาน กสม. พื้นที่ภาค
ติดต่อเรา
ย้อนกลับ
สำนักงาน กสม. (ภูมิภาค)
สำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคใต้
สำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ย้อนกลับ
ติดต่อเรา
สำนักงาน กสม.
สำนักงาน กสม. (ภูมิภาค)
เว็บบอร์ด
สำนักงานพื้นที่ภาค
ย้อนกลับ
สำนักงานพื้นที่ภาค
เว็บไซต์ส่วนภูมิภาคภาคใต้
เว็บไซต์ส่วนภูมิภาคภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
แนะนำติชม